گزارش‌های تحقیقی که جایزه پولیتزر گرفتند (۲۰۱۸/۲ )
کاندیدای کنونی مجلس سنا؛ اغواگر پیشین دختران نوجوان

معرفی کتاب؛
عکاسی تحقیقی: استحکام و استناد روایت با تصویر

سرنوشت روزنامه‌نگاری تحقیقی در روسیه‌ی پوتین -۲
جنگ قلم با تفنگ

ارتباط کردهای طرفدار ترکیه و مخالفان عبدالله اوجالان با قتل‌های زنجیره‌ای ایران چیست؟
عسگراولادی و قتل‌های زنجیره‌ای

ششم دی‌ماه «پروژهٔ گزارش فساد و جرایم سازمان‌یافته» (OCCRP)معرفی می‌کند
شخصیت سال جرایم سازمان‌یافته چه کسی است؟

گزارش‌های تحقیقی که جایزه گرفتند (۱ـ ۲۰۱۸)
پولیتزر، جایزه واشنگتن‌پست برای افشای فساد اخلاقی کاندیدای سنا

نگاهی به روزنامه‌نگاری تحقیقی در رسانه‌های ایران و جهان
از «هُتل واترگیت» تا «شهرداری تهران»

اصلاح یا مچ‌گیری؟
نیم‌نگاهی به سینمای مستند تحقیقی

جدال با خاموشی
نگاهی به نقش شبکه‌های اجتماعی در روزنامه‌نگاری تحقیقی

نشست آن‌لاین دانشجویی با «تژا میرفخرایی» و «جواد دلیری»
چرا روزنامه‌نگاری تحقیقی در ایران ممکن نیست؟

«افق نو» عرصه اطلاع‌رسانی و آموزش روزنامه‌نگاری تحقیقی در ایران و پروژه‌ای در‌ زیرمجموعه گروه رسانه‌ای «جامعه نو» است. این فضا که از سال ۱۳۹۴ با نام «افق اقتصاد» با گرایش غالب گزارش‌های تحقیقی اقتصادی فعال بوده است، به مسیر تکامل روزنامه‌نگاری کندوکاوی در ایران اختصاص خواهد داشت.
درباره ما بیشتر بخوانید.




فرازهای ماندگار در تاریخ روزنامه‌نگاری تحقیقی آمریکا

افق اقتصاد – از اواخر قرن نوزدهم روزنامه‌نگاران آمریکایی از تخصص حرفه‌ای خود برای قرار دادن دولتها و موسسات خصوصی درمقابل وظایفشان و افشای اعمال غیراخلاقی محرمانه، فساد،  و سوءرفتارها استفاده کرده اند. رابرت کایسر گزارشگر و مدیر سابق روزنامه واشنگتن پست در گزارش حاضر ده گزارش تحقیقی مهم و ماندگار تاریخ روزنامه نگاری ایالات متحده را انتخاب کرده و شرح کوتاهی درباره آنها نوشته است. تنوع حوزه گزارش ها و محتوای آنها میتواند الگوهای مناسبی برای روزنامه نگاران ایرانی که قصد کار جدی دارند به دست دهد و افق اقتصاد با همین هدف مقاله را ترجمه و منتشر میکند.

۱ :   ۱۹۰۲  – آیدا تاربل و افشای اعمال جان دی راکفلر و شرکت استاندارد اویل
اواخر قرن ۱۹ و اولیل قرن ۲۰  دورانی بود که جامعه آمریکا و رئیس جمهور آن تئودور روزولت در دولت و بخش خصوصی با فساد و شکل گیری انحصارات مبارزه میکردند. تاربل که سابقا معلم مدرسه بود در مجله مککلور مقالاتی درباره استاندارد اویل و مالک ان راکفلر نوشت. مجموعه مقالات او در ۱۹۰۴ در یک کتاب گرد آمد و سبب شد دادگاه عالی ایالات متحده در سال ۱۹۱۱ شرکت را در مورد نقض قانون ضد تراست محکوم کرده زمینه در هم شکستن آن را فراهم کند. در آن زمان عنوان muckracker  (وسیله ای با سر چنگکی که هنگام سوزاندن  خاشاک برای به هم زدن و  بهتر شعله ور شدن به کار میرود)را به تاربل دادند که البته از آن خوشش نمیامد. از آن پس این لقب برای روزنامه نگاران دارای ذهنیت اصلاح طلب به کار رفت.

۱۹۰۶ :  افشاگری آپتون سینکلر درباره شرایط مرکز بسته بندی گوشت در شیکاگو
درحدود سال۱۹۰۰ شیکاگو مرکز  فرآوری و بسته بندی گوشت آمریکا بود. هرچند سینکلر  رمان معروف خود ” جنگل ” را در ۱۹۰۶ نوشت ولی این رمان بر اساس تجربیات او طی شش هفته ای بود که به صورت ناشناس در مرکز فراوری گوشت کار کرده بود. گزارشی که او از شرایط وحشتناک کاری کارگران مهاجر و شرایط بهداشتی عملیات فراوری گوشت میداد منجر  شد به تصویب دو قانون کیفیت غذا ودارو و قانون فدرال بازرسی گوشت در سال ۱۹۰۶ .

سینکلر بعدا تمرکز توجه خود را بر روزنامه نگاری قرار داد و در ۱۹۲۰کتاب خود the brass check را درباره ” روزنامه نگاری زرد”  منتشر کرد.

۱۹۵۳ :  موری مردر و افشای پروژه شکار جاسوس  سناتور جوزف مک کارتی
درسال ۱۹۵۰سناتور مک کارتی اعلام کرد در وزارت خارجه آمریکا ۲۰۰ جاسوس  کمونیست وجود دارد. وی یک کارزار ضد کمونیستی  و ایراد اتهام جاسوسی به هنرمندان و نویسندگان  به راه انداخت و در۱۹۵۲ پس از انتخاب مجدد  یک سری جلسات بازجویی توسط کمیته های کنگره به راه انداخت و سیلی از اتهام جاسوسی به نظامیان آمریکایی وارد کرد.

در سال ۱۹۵۳  موری مردر گزارشگر  واشنگتن پست یک پروژه تمام وقت  بررسی رفتار مک کارتی و کمیته ویژه اش را  آعاز کرد. او در مورد اتهاماتی که سناتور به پرسنل ارتش در پادگان مون ماوت ایالت نیوجرسی زده بود به این نتیجه رسید که به کلی بی اساس هستند. این ضربه سنگینی به بساط اتهامات  سناتور مک کارتی به افراد بی گناه  بود.

مردر سپس به عنوان نماینده واشنگتن پست به لندن رفت و “پروژه  پایش نیمن ” راخلق کرد. (این پروژه به توسعه کار روزنامه نگاران تحقیقی کمک و از آن حمایت میکند. مترجم)

۱۹۶۲-۶۴ :  بیرنگ کردن دعاوی خوشبینانه ارتش در باره ویتنام  توسط دیوید هالبرستام
در اکتبر ۱۹۶۳ جان کندی رئیس جمهور ایالات متحده آنقدر از دست گزارشهای جنگی هالبرستام از سایگون کلافه شده بود که به سراغ اکس شلنبرگر ناشر نیویورک تایمز رفت و از او خواست هالبرستام را از ویتنام فرا بخواند.یک سالی میشد که گزارشهای این روزنامه نگار  بی پایه بودن گزارشهای خوشبینانه نظامیان در باره تاثیر عملیات مقامات آمریکایی و کره جنوبی بر کره شمالی را نشان میداد. هالبرستام در ۱۹۶۵ نوشت” وظیفه روزنامه نگاران در ویتنام نوشتن اخبار بود بدون آنکه نگران خوب یا بد بودن این اخبار برای آمریکا باشند”

هالبرستام در ۱۹۶۴ جایزه پولیتزر را به خاطر گزارش هایی که از ویتنام ارسال کرده بود دریافت کرد.

۱۹۶۹ : افشای واقعه کشتار غیر نظامیان ویتنامی در دهکده می لای توسط سیمور هرش
درماه مارس ۱۹۶۸  صدها نفر از غیر نظامیان ویتنامی در دهکده ای بنام می لای در ویتنام جنوبی بدون دلیل قتل عام شدند.طی ماه های بعد از واقعه ، مقامات نظامی آمریکا کوشیدند موضوع را پنهان کنند و مساله را ناچیز جلوه دهند. به هرحال به خاطر کاهش فشار روی سلسه مراتب نظامی ،یک سرباز پیاده نظام به نام سرجوخه ویلیام کالی ر ا که نقش ناچیزی در واقعه داشت به محاکمه کشیدند. جامعه از ماجرا بیخبر ماند تا اینکه سیمور هرش بر اساس سرنخی که کسی به اوداده بود با سرباز کالی و وکیل او مصاحبه کرد.یک خبر گزاری کوچک گزارش هرش را چاپ کردواندکی بعد این گزارش ابعاد ملی یافت.

کالی تنها سربازی بود که محکوم شد و هرش پولیتزر ۱۹۷۰ را از آن خود کرد.

۱۹۷۱ :  درز و انتشار اسناد پنتاگون
در ۱۹۷۱ در حالی که جنگ ویتنام هنوز پس از یک دهه ادامه داشت، دانیل السبرگ تحلیلگر نظامی یک گزارش ۷۰۰۰ صفحه ای را که وقایع  دوره جنگ را پوشش میداد و توسط پنتاگون تهیه شده بود به بیرون درز داد. بخشهایی طولانی از این گزارش که اسناد پنتاگون نام گرفته بود در واشنگتن پست و نیویورک تایمز چاپ شد. این اسناد ریشه های جنگی را که به  طرزی فزاینده در ایالات متحده نامحبوب میشد نشان میداد. نیکسون دستوری مبنی بر ممنوعیت انتشار اسناد توسط مطبوعات صادر کرد.این کار به شکایتی در دیوان عالی ایالات متحده (نیویورک تایمز علیه دولت ایالات متحده) انجامید که در نهایت به پیروزی مطبوعات انجامید.

۱۹۷۲    افشای واترگیت توسط وودوارد و برنشتاین
در سال ۱۹۷۲ ۵نفر به خاطر ورود  غیر قانونی به ساختمان  مجتمعی به نام واترگیت دستگیر شدند که مقر کمیته ملی حزب دمکرات در آن قرار داشت. دو گزارشگر جوان واشنگتن پست به نامهای باب وودوارد و کارل برنشتاین در جستجوهای خود متوجه شدند یک نفر از این دزدان در فهر ست کسانی قرار دارد که از کمیته انتخاباتی  تجدید انتخاب نیکسون  پول دریافت کرده اند. آنها تحقیقات خود را گسترده و عمیق تر کردند و به این نتیجه رسیدند که عملیات دزدی با یک عملیات کثیف دیگر مرتبط است که ماهیت سیاسی دارد و ریشه ان به کاخ سفید ختم میشود. تحقیقات و گزارش آنها به احضار چهل نفر از اعضای دولت منجر شد و در نهایت به استعفای نیکسون انجامید. واشنگتن پست پولیتزر روزنامه نگاری ۱۹۷۲ را به خاطر این ماجرا  کسب کرد.

۱۹۹۲  :  افشای کجرفتاری جنسی در کنگره توسط فلورنس گریوز
درسال ۱۹۹۲ اندکی پس از  شکایت آنیتا هیل علیه سوءرفتار یک مقام قضایی ایالات متحده ، فلورنس گریوز بنیانگذار مجله کامون کاوز تحقیقاتی را پیرامون سوءرفتار جنسی در کاپیتول هیل آغاز کرد. اومدارکی به دست اورد که همگی نشانگر اتهاماتی علیه سناتور باب پک وود  بودند.  درپاییز سال ۱۹۹۲ واشنگتن پست گزارش گریوز را به چاپ رساندکه شامل جزئیات اتهامات سوءرفتارجنسی از سوی  ده زن به سناتور ایالت اورگون   بود.این گزارش نه تنها به شکل گیری نخستین تحقیقات کمیته اخلاقی سنا و استعفای سناتور پک وود انجامید، بلکه به تصویب قانون تاریخی مسئولیت پذیری اعضای کنگره  ختم شد که اعضای کنگره را از نظر حقوقی با سایر مردم  برابر میساخت.

۲۰۱۰ :  افشای جزئیات سازمانهای مخفی دولتی توسط داناپریست و ویلیام ارکین
در ۱۹ جولای ۲۰۱۰ داناپریست و ویلیام ارکین  گزارشگران واشنگتن پست  گزارشهایی تحقیقی با عنوان ” آمریکای فوق سری” چاپ کردند که بزرگی آنچه خودشان سوء اداره رخدادهای پس از یازده سپتامبر توصیف کرده بودند را نشان میداد و حاکی از رشد خارج از قاعده سازمانهای اطلاعاتی ایالات متحده بود.  این گزارش ها که با همکاری دهها همکار دیگر انها و بر مبنای بررسی هایی دوساله  پدید امده بودند ۴۵ سازمان دولتی (شامل۱۲۷۱ زیر مجموعه )و ۱۹۳۱ شرکت خصوصی را مورد شناسایی قرار میداد که درامور اطلاعاتی فوق سری مشغول کار بودند. گزارشها نشان میداد که در گیر کردن چنین دستگاه عریض و طویل پراکنده ای در انجام وظیفه مهم دفاع از شهروندان آمریکایی  چه عواقب ناخوشایندی در بر دارد.

۲۰۱۳ :  تعقیب و مراقبت های آژانس امنیت ملی
در اوایل ژوئن ۲۰۱۳ واشنگتن پست و گاردین تقریبابه طور همزمان گزارشهایی در باره اینکه آژانس امنیت ملی ایالات متحده عملیات شنود و تعقیب و مراقبت علیه شهروندان آمریکایی و افراد خارجی انجام میدهد‌ منتشر کردند. همه گزارشهایی که بارتون گلمن در واشنگتن پست و گلن گرینوالد در گاردین و به کمک لورا پویتراس و اوان مک اسکیل  تهیه میکردند بر مبنای اطلاعات یک منبع ناشناس بود که به عنوان کارمند یک شرکت مشاوره ای بخش خصوصی  در آژانس امنیت ملی به عنوان تحلیلگر کار کرده بود .منبع به گلمن گفته بود براساس حکم وجدانش عمل میکند و آگاه است بزودی لو خواهد رفت. او کسی جز ادوارد اسنودن نبود.

هر دو روزنامه جایزه پولیتزر سال را به خاطر گزارشهای خود در این زمینه به دست آوردند.

لینک کوتاه:

مطالب اخیر